تبليغاتX
¸,.-~* ¯´¨ ¨`*~-.¸ خيلي خش اندسي ¸,.-~* ¯´¨ ¨`*~-.¸ .•* *•. ۩ زادگاه من خور ۩ .•* *•. - ¸.•`¯`•.¸آثار تاریخی¸.•`¯`•.¸
¸.•`¯`•.¸آثار تاریخی¸.•`¯`•.¸
 

 

    زيارت آقاي سبزپوش ( منورآباد ) باديگير  زيارت شاه عباس زيارت پير براق زيارت بي بي نيزه و بي بي عايشه آسال قلعه خواجه رضا آسال خيلي قديم
زیارت آقای سوز پوش       باديگير          شاه عباس     زيار پير براق   بي بي عايشه      آسال   قلعه خواجه رضا   آسال خيلي قديم

 

كوه آسال آب انبار در پدز  داخل حمام قديمي نمايي از اولين مدرسه در خور حمام قديمي


                           کوه آسال             آب انبار         حمام قدیمی      اولین مدرسه خور    حمام قدیمی

بناهاي تاريخي :

 

ü        آسال

 

این بنای کهن در مرکز شهر خور قرار گرفته است.

 

ظاهر آن گنبدی شکل وشبیه به آب انبارهای موجود در منطقه می باشد، که شامل 8 اتاقک در فضای دوّار درونی آن می باشد، که سالهای دراز در مقابل باران و سرما و گرمای طاقت فرسای جنوب و ناملایمت های ما آدمیان همچنان پا برجا واستوار خود نمایی می کند ...

 

در مورد تاریخچه ساخت بنا دو روایت موجود است که به شرح زیر می باشد:

 

-  قول اول : گویند این بنا عبادتکده زرتشیان(گبریان) قدیم بوده است ،که در محلی به نام « تُمب پَرگو» در شمال شهر زندگی می کرده اند. همچنان که طبق شنیده ها هفت بنا مانند آن در منطقه  " بُکل کَنتَه" در  شهر حیدر آباد هندوستان موجود است که همراه با تزئینات و نگهداری صحیح مورد استفاده مردم در مراسم دینی می باشد...

 

-  قول دوم : که می گویند این بنا در زمان شاه عباس صفوی در راستای طرح احداث کاروان سرا در سرتاسر ایران برای استفاده مسافران و رهگذران ساخته شده است.(میراث فرهنگی نیز طبق تحقیقات اولیه تاریخ ساخت آن را دوران صفویه ثبت نموده است). البته استفاده از این بنا به عنوان کاروان سرا بر هیچ کس پوشیده نیست، اتاقک های آن و همچنین اصطبل نگهداری حیوانات آن(که هم اکنون تخریب شده است) نیز نشان از کاروان سرا بودن آن است.البته ورودی این بنا دارای طاق تزئینی بوده است که بر اثر بی توجهی از بین رفته است. 

 

 اما وجه تمایز این بنا با سایر کاروانسراهای منطقه که هم اکنون نیز ویرانه های !! آنها باقی است ظاهر گنبدی شکل و ویژگی های منحصر به فرد آن می باشد که به هیچکدام از کاروانسراهای منطقه شبیه نمی باشد( از جمله کاروانسرهای: صحرای «سِنخود» و «نِیمه» در بیست و سی کیلومتری جنوب شرقی شهر خور ، کارونسرای بین راه روستای هرمود – لار در پنجاه کیلومتری شهر خور ، کارونسراهایی که قبلاً در کمتر از نیم قرن گذشته در شهر لارواقع بود و هم اکنون تخریب گشته اند در سه کیلومتری شمال غرب شهر خور  ، کارونسراهای بین شهر لار و روستای کورده در بیست کیلومتری شمال شهر خور و ...) که اکثراً توسط حاکمان وقت در زمان رضا شاه به خاطر سوء استفاده راهزنان و دزدان از این اماکن غیر قابل استفاده گشته اند.

 

بنابراین ؛ گویا قول اول قابل تأمل تر باشد، که این بنای هزار ساله همان معبد قدیمی می باشد که در دوران صفویه تعمیر جدی شده و به عنوان کاروانسرا مورد استفاده قرار گرفته است.

 

حضور گبر نشینان در خور و " قریه پای دژ" در یک کیلومتری شرق شهر خور را نیز می توان از دلایل این مدعا دانست که آنها از این بنا در مراسم مذهبی شان استفاده می نمودند.

 

در قرن معاصر تا به حال از این بنای مستحکم علاوه بر کارونسرا استفاده های دیگری نیز شده است: از جمله محل ساخت باروت در گذشته های نه چندان دور ،و به عنوان آسیاب در سال 1330 ه.ش ، محل ساخت «ارده» خرما ، تعمیر گاه وسایل برقی(از دهه 1360 تا سال 1382 ه.ش)و انبار سیمان (در سال 1385)

این بنای تاریخی هم اکنون نیازمند توجه سریع مسئولان محترم می باشد ، تا از نابودی نجات یابد و با توجه به قرار گیری آن در مسیر اصلی ورودی و خروجی شهر محلی باشد جهت برگزاری نمایشگاه های آثار دستی و هنری جوانان شهر...

 

به امید آن روز که عملاً حافظ میراث پدرانمان باشیم... انشالله

 

-------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------

ü     حمام تاریخی شهر خور  

 

حمام تاریخی شهر خور در غرب محله پایین ، جنب دو اثر تاریخی دیگر شهر یعنی بادگیرهای خانه ی خواجه غلامرضا و علی بابا کامیاب ، و همچنین قدیمی ترین مدرسه رسمی خور واقع شده است.

میراث فرهنگی کشور تاریخ ساخت بنای حمام را عهد قاجاریه ثبت کرده است.که گویند این بنا به همت شخصی به نام « حاج اسماعیل» از اهالی خور ساخته شده است.طبق محاسباتی که کهن سالان از زمان ساخت آن به یاد دارند(مثلاً می گویند دایی ام می گفت ، که بابا بزرگش زمان ساخت حمام را که آن زمان کوچک بوده را به یاد داشت…) می توان زمان ساخت آن را حد فاصل 140 تا 180 سال پیش تخمین زد.در زبان محلی به این مکان «حمومکی» می گویند.

معمار و طراح بنا خوری نبوده است. از لحاظ ویژگی های طراحی داخلی، بنا تقریباً شبیه به حمام ها و گرمابه های ساخته شده در شیراز (از جمله حمام باغ عفیف آباد و حمام وکیل و ...) می باشد. و احتمال اینکه معمار آن به قول کهن سالان، شیرازی بوده، زیاد است.

بنای حمام که از سنگ و ساروج همراه با طاقهای تزئینی گچی ساخته شده است ،کلاً در زیر ِ زمین قرار دارد،نمای خارجی بنا متشکل است از دو گنبد بزرگ به ارتفاع تقریبی دو متر و قطر 4 تا 5 متر، که دارای حفره  هایی است جهت نور دهی و تهویه هوا بر روی مرکز این گنبد ها. همچنین در پایین گنبدها (در محوطه سقف حمام، هم تراز با سطح زمین) حفره هایی بر آمده وجود دارد که باز نقش نور دهی و تهویه را ایفا می کنند.

در ورودی حمام (واقع در ضلع شرقی بنا)در نمای اصلی(ضلع غربی) واقع نشده است ،شاید به این دلیل در ورودی در گوشه و به دور از دید مستقیم و مشرف به کوچه ای تنگ و کم رفت آمد قرار گرفته ،که می خواستند کسانی که به حمام می رفتند یا از آن خارج می شدند(بخصوص زنها) کمتر در معرض دید قرار گیرند.

با پیمودن چند پله به سمت پایین و عبور از دو در ورودی به فضای داخلی حمام می رسیم.

اولین فضایی که با آن مواجه می شویم فضایی تقریباً دوّارمی باشدکه در وسط آن حوضچه و چهار طرف آن اتاق هایی تعبیه شده است. فضای اولیه حمام با راهرویی به فضای درونی متصل است.

حمام شامل دو اتاق جهت نظافت به نام«نوره خانه» ، سرویس بهداشتی به نام« آبریز» ، خزینه ، دو اتاق همراه با طاق های تزئینی گچی جهت استفاده اعیان ، رخت کن، دو حوضچه و اتاقهای نظافت شخصی، و محوطه حمام (محل شستشوی سر و کیسه کشیدن) است.

آب حمام از چاهی در نزدیکی آن به نام «چاه رهی» که در قسمت غربی حمام حفر شده بود ، به وسیله کانالی تأمین می گشت. این چاه ها را «گاو چاه» می گویند که آب آنها به وسیله تعدادی گاو (4-6 -8 و...)با ظرفهای «دِیل» های بزرگ به داخل حوضچه جلو چاه می ریختند و پس از پر شدن، آن را برای مصارف کشاورزی و ... از جمله حمام و نظافت از طریق کانالهایی «جَدول» به مقصد می رساندند.

آب چاه پس طی مسیر به حوض حمام وارد می شد و پس از پر شدن ، و گرم شدن از قسمتی به نام «تون» به وسیله هیزم و دیگ مخصوص که در غرب حمام قرار گرفته بود وارد خزینه می شد.

از خزینه تا محوطه حمام کانالهایی حفر گردیده که جهت گرم شدن محوطه حمام و خروج دود از فضای داخلی بوده است.

بر روی دیوارهای حمام در ارتفاع تقریبی 1.5 متری حفره هایی وجود دارد که به هم متصل اند ،و محل قرار گیری لوازم روشنایی(چراغ های قدیمی یا شمع)و وسایل شخصی مثل صابون و کیسه و... بوده است.

اینکه حفره ها به هم متصل اند احتمالاً یکی از راههای تهویه هوا و رفع رطوبت حمام بوده است که در نهایت به فضای بیرون راه داشته اند.

در ضلع شمالی حمام گودالی به نام «گود گَنَه» قرار داشته است که محل جمع آوری آبهای زاید و استفاده شده بوده ، که به وسیله کانالهایی مخصوص آب به این قسمت ریخته می شده است.

زمان استفاده از حمام به این صورت بوده است :در روزهایی که حمام دایر می شده مردها صبح زود(نزدیکی های نماز صبح) و قبل از طلوع آفتاب از آن استفاده می کردندو زنها نیز ظهر به حمام میرفتند.

از دیگر استفاده های حمام در زمان عروسی بوده است که هنگامی که داماد به حمام میرفته ، ساز و نغاره محلی(«قَهوال و کَر ِنا») در همان پشت بام حمام ، همراه با رقص محلی دایر بوده است.

ساختمان حمام بعدها در سال 1335 ه.ش تعمیر شد و تا سال 1340 ه.ش مورد استفاده بوده است. و پس از آن رو به ویرانی می نهاد که در سال 1376 توسط بانو «مها کامیاب» فرزند خواجه غلامرضا به سعی و کوشش برادرشان آقای علی بابا کامیاب و پی گیری های آقای عبدالکریم صادقی تعمیر گشت و جزء آثار تاریخی کشور در میراث فرهنگی ثبت شد.

پس از تعمیر ، از حمام ابتدا چند ماهی به عنوان کتابخانه عمومی و پس از آن به عنوان نمایشگاه آثار قدیمی تحت عنوان «به یاد خیلی وقتیها» در دهه فجر 1380 و نمایشگاه عکس هایی از خور در سال 1385 استفاده شده است.

امید که با پیگیری مسئولین محترم شهر و میراث فرهنگی این مکان ارزشمند به موزه ای از آثار تاریخی و وسایل و ابزارهای قدیمی که در خانه ها رو به نابودی اند،تبدیل شود.

 

ü        باديگير

(متن ناقص است)

 

اتاقي ست كه داراي هواكش هاي زيادي مي باشد و اصولا آن را روي بام مي سازند در قديم كه كولر و پنكه وجود نداشت با ساختن اين بنا از چوب و گل و گچ براي خود كولر طبيعي درست مي كردند اين باديگير وقتي كه باد مي آيد بادها را به طرف پايين هدايت مي كند و هواي خنك به وجود مي آيد كه مردم هم تابستانها از آن استفاده مي كردند .

اين باديگير را فقط ثروتمندان و تاجران مي توانستند آن را بسازند و مخصوص ايشان بوده و افراد عامه به خاطر خرج معماري ساختمان از ساختن اين بنا محروم بودند . امروزه در خور فقط دو تا از آنها باقي مانده كه تعمير شده و كمتر كسي از آنها بهره اي مي برد .

 

 

 

ü        زيارت پير باباي گپ ( بزرگ )  و سيد عبدالله در پدز

 

ü        مزار بي بي عايشه و بي بي نيزه در روي كوه نرمكو

 

ü        زيارت آقاي سوز پيش ( سبزپوش ) در محله منور آباد در غرب خور بر روي كوه آسال

 

ü        زيارت آقاي دري شرف در محله ي پايين

  

 ü  قلعه خواجه رضا بر روی کوه  آسال در محله بالا

 

    قلعه خواجه رضا حمام قديمي آسال در حمام از داخل  آسال خيلي قديم قلعه نظامي خواجه رضا قلعه نظامي خواجه رضا خيلي قديمي در ورودي حمام قديمي
 قلعه آسال     حمام قديمي          آسال         در حمام از داخل  
 آسال      قلعه خواجه رضا    قلعه خواجه رضا  در حمام

 

آسال قديم پدز داخل حمام باديگير  نمايي از اولين مدرسه در خور ( قديم ) 

                      آسال قدیم                    پدز               داخل حمام         بادیگیر     اولین مدرسه در خور ( دارا )

 

 

تحقیق و فرستنده مطلب: شهرام صالحی

www.khoury.blogfa.com 

( اندکی از عکس ها متعلق به وبلاگ و بقیه از سایت های خور )

 

 

درباره وبلاگ
سلام من به خور و مردم خور كه دارند مردمان نيك مشهور
به هر جا مي روند آواز دارند نميگردند از اين آواز مغرور

¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤

اين وبلاگ رو ساختم واسه موندگار شدن اطلاعات شهر عزيزم خور
اميدوارم همشهري هاي عزيزبتوانند من را در به روز رساني اين وبلاگ کمک کنندعزيزاني که از خور مطلبي يا عکسي دارند مي توانند براي من بفرستند تا با کمک خودشان وبلاگ شهر خودشان را آباد سازند .
از همشهري هاي عزيز تقاضا مي شود كساني كه دوست دارند وبلاگ يا سايتشان لينك شود در قسمت نظرات آدرس را بگذارند و به مدير وبلاگ اطلاع دهند .

¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤

براي ديدن عکس ها کليک راست بعد show picture و
بعد براي بهتر ديدن آن save كنيد يا ير روي نام آنها كه زير
آن نوشته كليك نماييد .
براي خواند ادامه ي مطالب بر روي ادامه ي مطلب كليك نماييد و ما را با نظراتتان شاد كنيد .
از عزیزانی که می خواهند لوگوی وبلاگ ما را در سایت خود بندازن خواهشمندم لوگو را از قسمت نظرات کپی کنند . ممنون
¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤

اميدوارم بتوانم رضايت خاطر دوستان را جلب بنمايم .
ღزاده ی خورღ

امكانات وبلاگ

اطلاعات شما :

www.p30khour.blogfa.com
بهترين ها

Google


در كل اينترنت
در اين سايت

بهترين منبع اطلاعات شهر خور

آرشيو وبلاگ
لوگوي دوستان
پیام کوتاه
آمار وبلاگ
کاربران آنلاين :
بازديدها :

مدير وبلاگ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ کپي برداري از مطالب وبلاگ فقط با ذکر منبع مجاز ميباشد .