.•* *•. ۩ زادگاه من خور ۩ .•* *•. - ¸.•`¯`•.¸تاریخچه ی شهر خور ¸.•`¯`•.¸

¸.•`¯`•.¸تاریخچه ی شهر خور ¸.•`¯`•.¸

خور در گذر تاریخ

به دلیل عدم وجود منبع معتبر،در مورد تاریخ بسیاری از روستا ها و برخی از شهرها،نمی توان به طور دقیق از قدمت آن ها سخن به میان آورد و شهر خور نیز از این قاعده مستثنی نیست.

اما آن چه مسلم است و نتیجه تحقیق و پرسش از کهنسالان و کتاب های تاریخ منطقه و مشاهدات عینی می باشد می توان قدمت خور رااین گونه بیان کرد:

مطابق با آثار به جا مانده موجود مانند«آسال» ، «قلعه آسال» ، «چاه دِیلَو یا دولاب» وآثاری که طی نیم قرن گذشته از بین رفته مانند«تُنب پَرگُو» (پرگان) وتپه معروف به «تنب حسن گِنا» می توان گفت که در سال های قبل از ورود اسلام به منطقه لارستان،گروهی از پیروان دین زرتشت در خور می زیستند به نام«گبریان» که در اصطلاح محلی به آن گور می گفتند. محل سکونت آن ها قسمت های شمالی محله بالا بر فراز تپه ای بلند به نام «تنب پَرگو» بود وقسمت غرب این مکان بر تپه با ارتفاع کمتری معروف به «تنب حسن گنا» بوده است.

تُنب پَرگو:

این محل دارای ویژگی هایی بوده است از قبیل اینکه اطراف این محل، خندقی به عمق نسبتاً زیاد برای محافظت مردم از حمله دزدان و غارتگران حفر شده بود و تنها در محلی برای رفت وآمد، از پهنای خندق کاسته شده بود.( می شد) در کنار آن از دو آب انبار بزرگ پر آب و بدون سقف جهت انتقال آب استفاده می کرده اند. به احتمال زیاد در تنب پرگو بیشتر بزرگان وطبقات مرفه اجتماع می زیستند و در قسمت غرب این محل که دارای ارتفاعی کمتر می باشد و بعد ها به (تنب حسن گنا) معروف شده است.و در طرف غرب رودخانه خشک قرار دارد، بیشتر افراد ضعیف جامعه زندگی می کرده اند.

آسال خور:

یکی از بناهای کهن ، ناشناخته و متأسفانه محجور منطقه می باشد. با ظاهری شبیه آب انبار که درون آن اتاق هایی تعبیه شده است و گویند در قدیم در جلو در ورودی آن طاق و ایوانی تزئینی هم وجود داشته است. گبریان از آسال خور جهت مراسم مذهبی شان به عنوان بنایی مقدس (آتشکده) استفاده می بردند. هم اکنون نیز در نقاطی از هند بناهایی کاملا شبیه به آسال خور موجود است. از جمله هفت بنا مانند آسال که در منطقه ای (بُکَل کَنته ) در شهر حیدر آباد هند وجود دارد. آسال خور بعد ها در زمان شاه عباس به کاروانسرا مبدل گشته ودر طی زمان های مختلف آسیاب و عصار خانه نیز بوده است.

لازم به ذکر است که این بنا در سال 1383 در سازمان میراث فرهنگی کشوری به اسم «عصار خانه شهر خور» ثبت گردید.

از دیگر آثار به جا مانده گبریان می توان به (قلعه آسال)معروف به قلعه خواجه رضای خوری بر فراز کوه آسال وچاه دِیلَو(دولاب) در قسمت جنوب شرقی این کوه اشاره نمود.

این قلعه برای پاسبانی از خور بنا شده است و بنا به قولی این قلعه در بالای کوه به طرف غرب دارای دیوارهایی حصار مانند بوده و قلعه آسال در واقع قسمت اصلی آن میباشد ، با ارتفاع زیاد که هم اکنون با فرو ریختن دیوارهای آن پر شده است.

حتی امروزه هم اگر بخواهیم دقیق به قسمت بالایی کوه در نزدیکی ( درخت کُنار) و بالای این درخت در سمت غرب کوه نگاهی بیندازیم تعداد زیادی سنگ و آثاری از دیوارهای سنگی آن حصار رامشهاده خواهیم نمود.

چاه دِیلَو(دولاب) :

این چاه که در اواسط ضلع جنوبی کوه آسال قرار دارد توسط گبریان برای تأمین آب قنات حفر شده است.دلیل اینکه این چاه در بالای کوه حفر شده شاید به این خاطر بوده است که برای آبیاری مزارع آب از مکانی با شیبی بلند سرازیر شودکه در موقع استفاده و تقسیم آب دچار مشکل نشوند.قنات دولاب و قنات «پَدِز» که از «کوه سیاه» سرچشمه میگیرد بسیار شبیه بوده است که ویرانه ها و بسیاری از قسمتهای عمده آن هم اکنون در روستای ویران شده پدز موجود است.

کهنسالان میگویند برای شکستن آن سنگهای سخت، گبریان از نوعی صمغ مخصوص استفاده میکردند. در قرن اخیر هیچ وقت این چاه آبی نداشته است.شاید ابتدا این چاه آب داشته و سپس پر شده است و یا گبریان در محاسباتشان برای رسیدن به آب دچار اشتباه شده اند.چون علاوه بر این چاه، چاه های گبری دیگری هم در مسیر قنات موجود بوده است که بتوانند از آب آن استفاده کنند.

از دیگر آثار به جا مانده از گبریان،قبرستان آنها بوده است که در محله پایین در دامنه «کوه نَرمَکو» قرار داشته است. و هنوز هم سنگ قبرهای معروف به «سنگ گبری» که بعداً بر روی آنها اسمهای اسلامی حک شده است موجود میباشد.

اما دیگر آثار به جا مانده :

«سنگ أو» یا سنگ آب ،جهت آب دادن به دامها ، تخته سنگی که بر روی آن چهره انسانی نقش بسته بود، کوزه پراز سکه قدیمی ، خمره پر از گل خشک شده «کُنار» و سنگهای سفالی و سنگی سوراخ (لوله مانند) ، سنگ کروی شکل و تقریباً صاف شاید جهت آسیاب و کوزه پر از نقره و... از دیگر آثار کشف شده و به جا مانده گبریان بود که متأسفانه طی سالهای نه چندان دور(کمتر از ربع قرن ) قلع و قمع شده اند یا توسط افرادی به جاهای دیگر منتقل گشته اند.

لازم به ذکر است قلعه پرگو تا نیم قرن گذشته تقریباً با همان شکل قدیمی پا برجا بوده است.

سرانجام ، زرتشتیان با ورود اسلام به ایران دچار دگرگونی سرنوشت میشوند.و زرتشتیان خورهم پس از ورود اسلام به منطقه لارستان در زمان عمربن عبدالعزیز طی سالهای (102-99) هجری قمری و مدتی بعد که فرزند وی عبدالله حاکم فارس بوده است(129-126ه.ق) به هند مهاجرت کرده ویا احیاناً مسلمان شده اند.اما آنچه مسلم است در خور نمانده اند و آنچنان که معلوم است خور مدت مدیدی به عنوان سکونت گاه دائمی مردم نبوده تا اینکه قریب به چهار قرن گذشته اقوامی در خور ، در کنار آثار بجا مانده از گبریان درجنوب تمب پرگو سکنی میگزینند(اقوام معروف به پَنکِی ها).

از آنجایی که خور در مسیر راه کاروانیان قرار داشت کم کم به مردم دیگر مناطق شناسانده شد. وبه دلیل اینکه خور در یک سرزمین کم ارتفاعِ مخروط افکنه کوه های «تنگ خور» که از اطراف، خانه های آن در دید قرار ندارد واقع شده بودو ازنگاه غارتگران و دزدانی که منطقه را خوب نمیشناختن تا حدودی ایمن بودو همچنین وجود آب و سفره های زیر زمینی ، مورد توجه قرار گرفته و کم کم به جمعیت این مکان افزوده شد. و اقوامی از مناطق اطراف و دور دست طی چند قرن گذشته خور را زادگاه خویش قرار دادند.

از جمله مردم جاهایی مثل : روستای پدز(پای دژ) پس از غارت و ویرانی، کرمستج ، دنگز، لامرد، اوز، فیروزآباد،و از روستاهای اصفهان و ...

طبق منابع موجود در کتاب تاریخ لارستان ، موجودیت خور در زمان حکومت ناصر الدین شاه قاجار بین سالهای (1367-1313ه.ق) رسمیت یافته است.

دو بنای تاریخی خور هم در این دوران تأسیس شده است یعنی مسجد جامع قدیم خور و حمام تاریخی (ثبت شده در فهرست میراث فرهنگی کشوری) که همچنان شکل و ظاهر اولیه خود را حفظ کرده اند.

تحقیق و فرستنده مطلب: شهرام صالحی

www.khoury.blogfa.com

๑๑زاده ي خور๑๑

درباره وبلاگ

سلام من به خور و مردم خور كه دارند مردمان نيك مشهور
به هر جا مي روند آواز دارند نميگردند از اين آواز مغرور

¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤

اين وبلاگ رو ساختم واسه موندگار شدن اطلاعات شهر عزيزم خور
اميدوارم همشهري هاي عزيزبتوانند من را در به روز رساني اين وبلاگ کمک کنندعزيزاني که از خور مطلبي يا عکسي دارند مي توانند براي من بفرستند تا با کمک خودشان وبلاگ شهر خودشان را آباد سازند .
از همشهري هاي عزيز تقاضا مي شود كساني كه دوست دارند وبلاگ يا سايتشان لينك شود در قسمت نظرات آدرس را بگذارند و به مدير وبلاگ اطلاع دهند .

¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤

براي ديدن عکس ها کليک راست بعد show picture و
بعد براي بهتر ديدن آن save كنيد يا ير روي نام آنها كه زير
آن نوشته كليك نماييد .
براي خواند ادامه ي مطالب بر روي ادامه ي مطلب كليك نماييد و ما را با نظراتتان شاد كنيد .
از عزیزانی که می خواهند لوگوی وبلاگ ما را در سایت خود بندازن خواهشمندم لوگو را از قسمت نظرات کپی کنند . ممنون
¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤

اميدوارم بتوانم رضايت خاطر دوستان را جلب بنمايم .
ღزاده ی خورღ

فهرست اصلي

امكانات وبلاگ

اطلاعات شما :

www.p30khour.blogfa.com